Bidik Ders Paketi: Mahalle

Bidik Öğretmen Odası · Ders paketi · Mahalle

Okula Güvenli Yol

40 dakika (isteğe bağlı ikinci ders: çalışma yaprakları) · Okul öncesi ve ilkokul (4-10 yaş) · Akıllı tahta + masa başı + çalışma yaprağı

Bilgi işlemsel düşünme hedefleri

Algoritma tasarımı: Okula ulaşan adımları doğru sırayla dizer.
Ayrıştırma: Büyük görevi küçük parçalara böler: önce birine, sonra ötekine.
Değerlendirme: Programı çalıştırmadan önce Bidik'in nerede duracağını tahmin eder.
Hata ayıklama: Programın nerede bozulduğunu bulup düzeltir.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

11Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar9Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı

Sürdürülebilir şehirler: Güvenli yollar ve bisiklet yolları herkesin hakkı. Yürüyen ve bisiklete binen bir kasabanın havası temiz olur.

Öğrenme çıktıları

Okul öncesi (48-60 ay) · MAB.3. Matematikle ilgili durumları yorumlayabilmeç. Bir nesnenin konumunu ok / şema / çizim kullanarak gösterir.
Okul öncesi (60-72 ay) · SAB.12. Yakın çevresinde bulunan kişi / nesne / mekânın konumunu belirlemek üzere takip edeceği krokiyi çözümleyebilmea. Belirlenen nesnelerin konumunu sınıfına / okuluna ait kroki üzerinde doğru şekilde gösterir. b. Belirlenen hedef bölgeyi / nesneyi krokiyi takip ederek bulur.
Okul öncesi (60-72 ay) · HSAB.9. Kaza, afet ve tehlikeli durumlarda güvenli davranışları sergileyebilmeb. Okul ve ev ortamındaki güvenlik kurallarını söyler.
1. sınıf · HB.1.2.3. Temel trafik kurallarına uygun davranabilme
2. sınıf · HB.2.2.3. Temel trafik işaret levhalarını tanıyabilme
3. sınıf · HB.3.5.2. Krokiyi kullanarak bulunduğu yerin konumunu algılayabilme
a) Krokiyi kullanarak bulunduğu yerin konumunu belirler. b) Bulunduğu yerin konumsal görselleştirmesini yapar. c) Bulunduğu yerin konumsal özelliklerini özetler.
3. sınıf · HB.3.2.3. Trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün ürünler sentezleyebilme
a) Trafik kurallarına uymanın önemini belirler. b) Trafik kurallarına uyma ile güvenliği arasında ilişki kurar. c) Trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün bir ürün oluşturur.

Kaynak: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (güncellenmiş, Eylül 2026) ve Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı. Okul öncesinde yalnızca etkinlikle doğrudan ilişkili süreç bileşenleri gösterilmiştir.

İlişkilendirilen beceri, değer ve eğilimler

Beceriler: SDB2.2 İş Birliği, SDB2.1 İletişim, OB4 Görsel Okuryazarlık

Değerler: D16 Sorumluluk, D14 Saygı, D12 Sabır

Eğilimler: E2.2 Sorumluluk, E3.8 Soru Sorma

Hazırbulunuşluk

Öğrencinin okul yolunu, karşıdan karşıya geçmeyi ve ileri, sağ, sol kavramlarını günlük hayatta kullandığı kabul edilir.

Materyaller

Akıllı tahta ya da projeksiyon (oyun ve film için) · Masa başı kartlar: Mahalle sayfası, blok kartları, Bidik pulu, program şeridi (her 4 kişilik grup için bir takım) · Çalışma yaprağı A ya da B (öğrenci sayısı kadar) · Renkli kalem

Paketin içindekiler: 1-2. Ders planı · 3. Etkinlik kartı · 4. Çalışma yaprağı A · 5. Çalışma yaprağı B · 6. Değerlendirme · 7. Cevap anahtarı

Ders planı · Mahalle

Öğrenme-öğretme yaşantıları (40 dakika)

Bölüm	Ne yapılır?	Boyut
Giriş5 dk	Film ve merak Oyunda Mahalle bölgesini açın; “Filmi izle” ile kısa filmi tahtada gösterin. Film bitince sorun: “Çocuklar okula neden güvenle gidemiyor? Güvenli bir yolda neler olmalı?” Birkaç yanıt alın, düzeltmeyin.	Değerlendirme
Ekransız ısınma7 dk	Bidik ol Sınıfta sıraları “ev”, öğretmen masasını “okul” yapın. Bidik olan öğrenci yalnızca İleri, Sağa dön, Sola dön komutlarıyla okula ulaşsın; yolda bir “posta kutusuna” (bir kitap) uğrasın. Sağ ve solu Bidik'in yüzünün baktığı yöne göre söyletin: “Bidik'in arkasına geçip düşün.”	Algoritma tasarımı
Masa başı etkinlik12 dk	Grupla çalışma Mahalle kartını ve yol parçalarını dağıtın. Önce gruplar yol parçalarıyla evden okula yolu kursun, sonra Bidik pulunu kartlarla yürütsünler. Roller: Dizici kartları şeride dizer, Okuyucu okur, Bidik pulu yürütür, Kontrolcü görevi denetler. Her denemede roller değişir. Çalıştırmadan önce herkes Bidik'in duracağı kareyi parmağıyla göstersin.	Algoritma, Değerlendirme
Ekranda birlikte10 dk	Akıllı tahtada Oyunda Yol Kur'un seviyeye uygun ilk bölümünü sınıfça çözün: parçaları tahtaya yerleştirip Çalıştır'a basın. Yol kopuksa nerede koptuğunu birlikte bulun. İpucu: Tahmin adımını kullanmak için oyunda Öğretmen / veli menüsünden “Önce tahmin et”i açın.	Hata ayıklama
Kapanış6 dk	Konuşalım ve eyleme dönüş Konuşalım sorusu: “Okula giderken güvende olmak için hangi kurallara uyarız?” Yanıtları tahtaya yazın; sınıfça okul çevresinin basit bir krokisini çizin. Çalışma yaprağını ikinci derse ya da eve verin.	SKA 11 · 9

Öğretmenin söyleyebileceği cümleler

“Bidik bir robot. Ne söylersek tam onu yapar, fazlasını yapmaz.”
“Önce tahmin edelim: Bidik hangi karede duracak?”
“Program bozuldu, ne güzel! Şimdi hatayı bulacağız. Hata bulmak da kodlamanın bir parçası.”
“Oyunda güvenli yol kurduk. Gerçek hayatta okula güvenle gitmek için neye dikkat ederiz?”

Konuşalım soruları

Çocuklar okula neden güvenle gidemiyordu?
Bisiklet yolu ve yaya geçidi ne işe yarar?
Yol nerede koptu, nasıl düzelttik?
Okulunun çevresinde güvenli olmayan bir yer var mı? Ne yapılabilir?

Seviyelere göre uyarlama

Okul öncesi (4-5 yaş): Masa başı etkinlikte öğretmen her seferinde tek kart verir; çocuk pulu yürütür, sınıf hep birlikte komutu söyler. Program yazdırmayın; adım adım ilerleyin. Çalışma yaprağı A.

1. sınıf: Programı önce şeride dizip sonra çalıştırın. En fazla 6-7 kartlık yollar seçin. Çalışma yaprağı A; isteyen öğrenciye B'nin 1. sorusu.

2. sınıf: Tekrar kartlarını (2×, 3×) tanıtın: “İleri, İleri, İleri” yerine “3× İleri”. Çalışma yaprağı B.

3-4. sınıf: En az kartla çözen grup kazanır. Gruplar kendi 4×4 okula giden yol tahtalarını çizip başka gruba versin. Çalışma yaprağı B ve zenginleştirme görevi.

Farklılaştırma

Destekleme: Sağ-sol karışıklığı yaşayan öğrencinin bileğine renkli bant bağlayın (mavi sol, pembe sağ). Yolu önce parmakla, sonra kartla izletin. Posta kutusunu çıkarıp yalnızca okula ulaşma göreviyle başlayın.

Zenginleştirme: Okulun çevresinin krokisini 4×4 tahtaya dönüştürsünler: ev, okul, yaya geçidi, park. Sonra başka gruba “evden okula en güvenli yol” görevi versinler.

Bidik Kasabayı İyileştiriyor · Masa başı etkinlik · SKA 11 · 9

Mahalle: Okula giden yol

Kirpi Kiko: “Mahallede okula ve parka giden yol yok. Çocuklar bisikletle güvenle gidemiyor!”

Tahtayı A3'e büyütüp yere koyarsanız çocuklar Bidik olup kendileri yürüyebilir.

Görev

Bidik'i evinden okula götür. Yolda posta kutusuna uğrasın.

Malzeme

Bu sayfa, blok kartları, Bidik pulu, yol parçaları (isteğe bağlı)

BİD boyutları

AlgoritmaAyrıştırma

Sürdürülebilir şehirler: Güvenli yollar ve bisiklet yolları herkesin hakkı. Yürüyen ve bisiklete binen bir kasabanın havası temiz olur.

Program: Kartları “Program şeridi” sayfasına soldan sağa dizin. Bu tahtada en kısa program 8 kart.

Nasıl oynanır?

Bidik pulunu BAŞLA karesine, okun gösterdiği yöne bakacak biçimde koyun.
Blok kartlarını sırayla şeride dizin. Sağ ve sol, Bidik'e göredir: pulun arkasına geçip düşünün.
Bir çocuk kartları sırayla okur, bir başkası pulu yürütür.
Görev tamamlanmadıysa hatalı kartı bulun, değiştirin, yeniden deneyin.

Yol parçalarıyla oynamak için: Önce düz ve viraj parçalarını tahtaya dizip yolu kurun, sonra Bidik'i yolun üstünde yürütün.

Seviyelere göre

Okul öncesi: Öğretmen her seferinde tek kart gösterir; bir çocuk Bidik olur, pulu bir adım yürütür. Hep birlikte “İleri!” diye söylenir.

1-2. sınıf: Bütün programı önce şeride dizin, sonra çalıştırın. Aynı kart art arda geliyorsa tekrar kartlarıyla (2×, 3×, 4×) kısaltın.

3-4. sınıf: Çalıştırmadan önce Bidik'in nerede duracağını tahmin edin. En az kartla çözen grup kazanır. Sonra kendi tahtanızı tasarlayıp başka gruba verin.

Konuşalım: Okula giderken hangi yolu seçtin? Bisikletle güvenle gitmek için yolda neler olmalı?

Çalışma yaprağı A · Okul öncesi ve 1. sınıf · Öğretmen yönergeleri sesli okur

Kirpi Kiko'nun mahallesi

Adım: ______________

1 Posta kutularını boya. Kaç tane var? Daire içine al.

12345

2 Bidik'in posta kutusuna giden yolunu çiz.

Ağacın üstünden geçemezsin.

3 Bidik posta kutusuna gitmek için hangi kartı kullanmalı? Daire içine al.

İleriSola dönSağa dön

4 Okula giderken güvende olmak için ne yaparsın? Çiz.

Bugün:🙂 Kolaydı😐 Biraz zordu🙁 Zordu

Çalışma yaprağı B · 2-4. sınıf

Okul yolunu kodla

Adım: ______________
Tarih: _____________

1 Bidik posta kutusuna uğrayıp okula gitsin. Programı kutulara ok çizerek yaz.

↑ İleri
↰ Sola dön
↱ Sağa dön
Ağaca ve eve çarpma!

123456789101112

2 Bu programda bir hata var. Hatalı kartı daire içine al, altına doğrusunu yaz.

İleriİleriSağa dönİleriİleri

Doğrusu: ____________________

3 Programı tekrar kartıyla kısalt. Boşlukları doldur.

İleriİleriSağa dönİleriİleriİleri

___ × İleriSağa dön___ × İleri

4 Bidik bu programı çalıştırınca nerede durur? O kareye X koy.

İleriİleriSola dönİleriİleri

5 Okula güvenle gitmek için uyduğun iki kuralı yaz.

1. ____________________________________________________________

2. ____________________________________________________________

Kendimi değerlendiriyorum:Programı sırayla yazabildim. ☐ Evet ☐ Kısmen ☐ HayırHatayı bulabildim. ☐ Evet ☐ Kısmen ☐ Hayır

Değerlendirme · Mahalle

Öğrenme kanıtları

Öğrenci: ______________

Gözlem kontrol listesi

Gözlenen davranış	Boyut	Gözlendi	Kısmen	Henüz değil
Sağ ve solu Bidik'in yönüne göre doğru seçer.	Algoritma
Programı çalıştırmadan önce Bidik'in duracağı kareyi tahmin eder.	Değerlendirme
Program bozulunca hatalı kartı bulur ve değiştirir.	Hata ayıklama
Art arda gelen aynı kartları tekrar kartıyla kısaltır. (2. sınıf ve üstü)	Örüntü
Grupta sırası gelen rolü hatırlatmaya gerek kalmadan yapar.	SDB2.2 İş Birliği
Okula güvenli gitmek için bir kural söyler.	SKA 11

Dereceli puanlama anahtarı

Ölçüt	Gelişmekte	Yeterli	İleri	Boyut
Programı sıralama	Kartları yetişkin yardımıyla tek tek seçer.	Bütün programı kendi sıralar; bir iki düzeltmeyle çalıştırır.	En kısa programı bulur ve neden kısa olduğunu açıklar.	Algoritma
Yön (sağ-sol)	Sağ ve solu ekrana göre karıştırır.	Pulu çevirerek Bidik'e göre doğru seçer.	Pulu çevirmeden, zihninde Bidik'in yerine geçerek seçer.	Algoritma
Hatayı bulma	Programın çalışmadığını fark eder.	Bidik'in saptığı yeri gösterip hatalı kartı bulur.	Hatanın neden oluştuğunu açıklar, benzer hatayı önceden fark eder.	Hata ayıklama
Güvenliğe bağlama	Yolun güvenli olması gerektiğini söyler.	Okul yolunda uyacağı bir kuralı örnekle söyler.	Okul çevresi için güvenliği artıracak bir öneri geliştirir.	SKA 11

Bu ölçütler oyundaki Hedef Defteri'nin boyutlarıyla aynıdır. Oyun yıldızları ile bu gözlemleri birlikte değerlendirin: yıldız ne kadar başarılı olduğunu, gözlem nasıl düşündüğünü gösterir.

Öğretmen için · Öğrencilere vermeyin · Mahalle

Cevap anahtarı

Çalışma yaprağı A

3 posta kutusu.
Kartlarla: İleri, İleri, Sola dön, İleri, İleri. Engellere değmeden hedefe ulaşan başka yolları da kabul edin.
Sola dön. Bidik yukarı bakıyor, hedef onun solunda. Önce döner, sonra bir kare ilerler. Yanlış seçen öğrenciye pulu verip Bidik'in arkasına geçirin.
Açık uçlu. Örnek: yaya geçidinden geçmek, büyüğüyle yürümek, kaldırımda yürümek.

Çalışma yaprağı B

En kısa program (7 kart): İleri, İleri, İleri, Sağa dön, İleri, İleri, İleri.
Tekrar kartlarıyla: 3× İleri, Sağa dön, 3× İleri. Görevi tamamlayan ve engele çarpmayan daha uzun programlar da doğrudur; en kısasını bulana “en az kart” yıldızı verin.
Hatalı kart 3. kart: Sağa dön. Doğrusu Sola dön. Bozuk programda Bidik tahtanın dışına çıkar.
2× İleri, Sağa dön, 3× İleri.
Bidik C3 karesinde durur.
Açık uçlu. Örnek: yaya geçidini kullanmak, ışıkta beklemek, kaskla bisiklete binmek.