Bidik · Gece Sokakları ders paketi (7 sayfa, A4)Öğretmen OdasıOyun

Bidik Öğretmen Odası · Ders paketi · Gece Sokakları

Enerjiyi Koruyalım

40 dakika (isteğe bağlı ikinci ders: çalışma yaprakları) · Okul öncesi ve ilkokul (4-10 yaş) · Akıllı tahta + masa başı + çalışma yaprağı

Bilgi işlemsel düşünme hedefleri

  • Değerlendirme: Programı çalıştırmadan önce Bidik'in nerede duracağını tahmin eder.
  • Algoritma tasarımı: Lambalara ulaşan adımları doğru sırayla dizer.
  • Hata ayıklama: Programın nerede bozulduğunu bulup düzeltir.
  • Örüntü ve genelleme: Art arda gelen aynı adımları tekrar kartıyla kısaltır.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

7Erişilebilir ve Temiz Enerji13İklim Eylemi

Temiz enerji: Gereksiz yanan bir lamba bile enerji harcar. En kısa yol, en az enerji demek. Güneş enerjisi ise hiç tükenmez.

Öğrenme çıktıları

  • Okul öncesi (60-72 ay) · MAB.4. Karşılaştırmaya ve tahmine dayalı çıkarım yapabilmea. Uzunluk / büyüklük / ağırlık / miktar gibi birden fazla özelliğe ilişkin tahmini ile sonucu karşılaştırır.
  • Okul öncesi (48-60 ay) · FAB.3. Günlük yaşamda fen olaylarına yönelik bilimsel gözleme dayalı tahminlerde bulunabilmea. Gözlemlediği çevresel durumların olası etkilerine yönelik tahminlerde bulunur.
  • Okul öncesi (60-72 ay) · MAB.3. Matematikle ilgili durumları yorumlayabilmed. Bir nesnenin konumunu ok / şema / çizim kullanarak gösterir.
  • 1. sınıf · HB.1.6.2. Teknoloji ile ilgili merak ettiklerini sorabilme
    a) Teknoloji ile ilgili merak ettiği konuları belirler. b) Teknoloji ile merak ettiği konular hakkında sorular sorar.
  • 2. sınıf · HB.2.5.4. Doğal kaynakları tasarruflu kullanma davranışlarını günlük yaşamına yansıtabilme
    a) Doğal kaynakları kullanırken davranışlarını gözden geçirir. b) Doğal kaynakları tasarruflu kullanmaya yönelik çıkarımlarda bulunur. c) Doğal kaynakları tasarruflu kullanmaya yönelik ulaştığı çıkarımları değerlendirir.
  • 3. sınıf · HB.3.6.2. Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini çözümleyebilme
    a) Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini belirler. b) Teknolojik gelişmelerle günlük yaşam arasında ilişki kurar.
  • 3. sınıf · HB.3.5.4. Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgi toplayabilme
    a) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik bilgi toplayacağı kaynakları belirler. b) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik belirlediği kaynaklardan bilgileri bulur. c) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik ulaştığı kaynakların uygunluğunu açıklar. ç) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan ulaştığı bilgileri kaydeder.

Kaynak: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (güncellenmiş, Eylül 2026) ve Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı. Okul öncesinde yalnızca etkinlikle doğrudan ilişkili süreç bileşenleri gösterilmiştir.

İlişkilendirilen beceri, değer ve eğilimler

Beceriler: SDB2.2 İş Birliği, SDB2.1 İletişim, OB4 Görsel Okuryazarlık

Değerler: D16 Sorumluluk, D3 Çalışkanlık, D12 Sabır

Eğilimler: E2.2 Sorumluluk, E3.8 Soru Sorma

Hazırbulunuşluk

Öğrencinin elektrikli aletleri ve lambaları günlük hayatta kullandığı; ışığı açıp kapatmayı bildiği kabul edilir.

Materyaller

Akıllı tahta ya da projeksiyon (oyun ve film için) · Masa başı kartlar: Gece Sokakları sayfası, blok kartları, Bidik pulu, program şeridi (her 4 kişilik grup için bir takım) · Çalışma yaprağı A ya da B (öğrenci sayısı kadar) · Renkli kalem

Paketin içindekiler: 1-2. Ders planı · 3. Etkinlik kartı · 4. Çalışma yaprağı A · 5. Çalışma yaprağı B · 6. Değerlendirme · 7. Cevap anahtarı

Ders planı · Gece Sokakları

Öğrenme-öğretme yaşantıları (40 dakika)

BölümNe yapılır?Boyut
Giriş5 dkFilm ve merak
Oyunda Gece Sokakları bölgesini açın; “Filmi izle” ile kısa filmi tahtada gösterin. Film bitince sorun: “Sokak boşken lambalar neden yanıyor? Bu neden iyi değil?” Birkaç yanıt alın, düzeltmeyin.		Değerlendirme
Ekransız ısınma7 dkBidik ol
Sınıfta üç öğrenci “lamba” olur, ellerini kaldırır. Bidik olan öğrenci komutlarla lambalara gider ve dokununca lamba elini indirir. Kaç komut kullandığınızı sayın: daha az komutla yapılabilir mi? Sağ ve solu Bidik'in yüzünün baktığı yöne göre söyletin: “Bidik'in arkasına geçip düşün.”		Değerlendirme
Masa başı etkinlik12 dkGrupla çalışma
4 kişilik gruplara Gece Sokakları kartını dağıtın. Kontrolcü kullanılan kartları sayar: en fazla kaç kart kullanılabileceği kartta yazıyor. Roller: Dizici kartları şeride dizer, Okuyucu okur, Bidik pulu yürütür, Kontrolcü görevi denetler. Her denemede roller değişir. Çalıştırmadan önce herkes Bidik'in duracağı kareyi parmağıyla göstersin.		Algoritma, Değerlendirme
Ekranda birlikte10 dkAkıllı tahtada
Oyunda Lambaları Söndür'ün seviyeye uygun ilk bölümünü sınıfça çözün. Enerji çubuğuna dikkat çekin: her blok enerji harcar. İpucu: Tahmin adımını kullanmak için oyunda Öğretmen / veli menüsünden “Önce tahmin et”i açın.		Hata ayıklama
Kapanış6 dkKonuşalım ve eyleme dönüş
Konuşalım sorusu: “Evde boşuna yanan bir ışık var mı? Enerjiyi korumak için neler yapabiliriz?” Sınıftan çıkarken ışıkları kapatma görevlisi seçin. Çalışma yaprağını ikinci derse ya da eve verin.		SKA 7 · 13

Öğretmenin söyleyebileceği cümleler

  • “Bidik bir robot. Ne söylersek tam onu yapar, fazlasını yapmaz.”
  • “Önce tahmin edelim: Bidik hangi karede duracak?”
  • “Program bozuldu, ne güzel! Şimdi hatayı bulacağız. Hata bulmak da kodlamanın bir parçası.”
  • “Oyunda enerjiyi koruduk. Evde ve okulda enerjiyi nasıl koruruz?”

Konuşalım soruları

  • Sokak boşken lambalar neden yanıyordu?
  • Neden en kısa yolu aradık?
  • Enerji bitince ne oldu, nasıl düzelttik?
  • Evde ve okulda enerjiyi korumak için ne yapabiliriz?

Seviyelere göre uyarlama

Okul öncesi (4-5 yaş): Masa başı etkinlikte öğretmen her seferinde tek kart verir; çocuk pulu yürütür, sınıf hep birlikte komutu söyler. Program yazdırmayın; adım adım ilerleyin. Çalışma yaprağı A.

1. sınıf: Programı önce şeride dizip sonra çalıştırın. En fazla 6-7 kartlık yollar seçin. Çalışma yaprağı A; isteyen öğrenciye B'nin 1. sorusu.

2. sınıf: Tekrar kartlarını (2×, 3×) tanıtın: “İleri, İleri, İleri” yerine “3× İleri”. Çalışma yaprağı B.

3-4. sınıf: En az kartla çözen grup kazanır. Gruplar kendi 4×4 gece sokakları tahtalarını çizip başka gruba versin. Çalışma yaprağı B ve zenginleştirme görevi.

Farklılaştırma

Destekleme: Enerji sınırını kaldırıp önce lambalara ulaşmayı çalışın; sonra sınırı ekleyin. Kullanılan kartları parmakla saydırın.

Zenginleştirme: Aynı tahtayı iki farklı programla çözsünler ve kart sayılarını karşılaştırsınlar. Tekrar kartlarıyla program ne kadar kısalıyor?

Bidik Kasabayı İyileştiriyor · Masa başı etkinlik · SKA 7 · 13

Gece Sokakları: Lambaları söndür

Ateşböceği Işıl: “Boş sokaklarda lambalar boşuna yanıyor. En kısa yoldan gidip enerjiyi boşa harcamayalım!”

A1B2C3D4BAŞLA

Tahtayı A3'e büyütüp yere koyarsanız çocuklar Bidik olup kendileri yürüyebilir.

Görev

Boş sokaktaki bütün lambaları söndür. Her kart enerji harcar: enerjin sınırlı!

Enerji: En fazla 11 kart kullanabilirsiniz. Her kart bir enerji harcar.

Malzeme

Bu sayfa, blok kartları, Bidik pulu

BİD boyutları

DeğerlendirmeAlgoritma

Temiz enerji: Gereksiz yanan bir lamba bile enerji harcar. En kısa yol, en az enerji demek. Güneş enerjisi ise hiç tükenmez.

Program: Kartları “Program şeridi” sayfasına soldan sağa dizin. Bu tahtada en kısa program 9 kart.

Nasıl oynanır?

  1. Bidik pulunu BAŞLA karesine, okun gösterdiği yöne bakacak biçimde koyun.
  2. Blok kartlarını sırayla şeride dizin. Sağ ve sol, Bidik'e göredir: pulun arkasına geçip düşünün.
  3. Bir çocuk kartları sırayla okur, bir başkası pulu yürütür.
  4. Görev tamamlanmadıysa hatalı kartı bulun, değiştirin, yeniden deneyin.

Seviyelere göre

Okul öncesi: Öğretmen her seferinde tek kart gösterir; bir çocuk Bidik olur, pulu bir adım yürütür. Hep birlikte “İleri!” diye söylenir.

1-2. sınıf: Bütün programı önce şeride dizin, sonra çalıştırın. Aynı kart art arda geliyorsa tekrar kartlarıyla (2×, 3×, 4×) kısaltın.

3-4. sınıf: Çalıştırmadan önce Bidik'in nerede duracağını tahmin edin. En az kartla çözen grup kazanır. Sonra kendi tahtanızı tasarlayıp başka gruba verin.

Konuşalım: Evde boşuna yanan bir ışık var mı? Enerjiyi korumak için neler yapabiliriz? En kısa yolu nasıl buldun?

Çalışma yaprağı A · Okul öncesi ve 1. sınıf · Öğretmen yönergeleri sesli okur

Ateşböceği Işıl'ın sokağı

Adım: ______________

1 Yanan lambaları say. Hepsinin üstüne X koy.

12345

2 Bidik'in lambaya giden yolunu çiz.

Bankın üstünden geçemezsin.

3 Bidik lambaya gitmek için hangi kartı kullanmalı? Daire içine al.

İleriSola dönSağa dön

4 Evde enerjiyi korumak için ne yaparsın? Çiz.

Bugün:🙂 Kolaydı😐 Biraz zordu🙁 Zordu

Çalışma yaprağı B · 2-4. sınıf

Enerjiyi kodla koru

Adım: ______________
Tarih: _____________

1 Bidik bütün lambaları söndürsün. En fazla 11 kart kullanabilirsin. Programı kutulara yaz.

A1B2C3D4

↑ İleri
↰ Sola dön
↱ Sağa dön
Banka çarpma!

123456789101112

2 Bu programda bir hata var. Hatalı kartı daire içine al, altına doğrusunu yaz.

A1B2C3
İleriİleriSola dönİleriİleri

Doğrusu: ____________________

3 Programı tekrar kartıyla kısalt. Boşlukları doldur.

İleriİleriSağa dönİleriİleriİleriİleri

___ × İleriSağa dön___ × İleri

4 Bidik bu programı çalıştırınca nerede durur? O kareye X koy.

A1B2C3D4
İleriİleriİleriSola dönİleri

5 Okulda enerjiyi boşa harcayan iki şey yaz. Nasıl önlersin?

1. ____________________________________________________________

2. ____________________________________________________________

Kendimi değerlendiriyorum:Programı sırayla yazabildim. ☐ Evet ☐ Kısmen ☐ HayırHatayı bulabildim. ☐ Evet ☐ Kısmen ☐ Hayır

Değerlendirme · Gece Sokakları

Öğrenme kanıtları

Öğrenci: ______________

Gözlem kontrol listesi

Gözlenen davranışBoyutGözlendiKısmenHenüz değil
Sağ ve solu Bidik'in yönüne göre doğru seçer.Algoritma
Programı çalıştırmadan önce Bidik'in duracağı kareyi tahmin eder.Değerlendirme
Program bozulunca hatalı kartı bulur ve değiştirir.Hata ayıklama
Art arda gelen aynı kartları tekrar kartıyla kısaltır. (2. sınıf ve üstü)Örüntü
Grupta sırası gelen rolü hatırlatmaya gerek kalmadan yapar.SDB2.2 İş Birliği
Enerjiyi tasarruflu kullanmak için bir davranış söyler.SKA 7 · 13

Dereceli puanlama anahtarı

ÖlçütGelişmekteYeterliİleriBoyut
Programı sıralamaKartları yetişkin yardımıyla tek tek seçer.Bütün programı kendi sıralar; bir iki düzeltmeyle çalıştırır.En kısa programı bulur ve neden kısa olduğunu açıklar.Algoritma
Yön (sağ-sol)Sağ ve solu ekrana göre karıştırır.Pulu çevirerek Bidik'e göre doğru seçer.Pulu çevirmeden, zihninde Bidik'in yerine geçerek seçer.Algoritma
Hatayı bulmaProgramın çalışmadığını fark eder.Bidik'in saptığı yeri gösterip hatalı kartı bulur.Hatanın neden oluştuğunu açıklar, benzer hatayı önceden fark eder.Hata ayıklama
Kaynak tasarrufuBoşuna yanan ışığı fark eder.Enerjiyi korumak için bir davranışı örnekle söyler.Evde ve okulda uygulanacak bir tasarruf planı önerir.SKA 7 · 13

Bu ölçütler oyundaki Hedef Defteri'nin boyutlarıyla aynıdır. Oyun yıldızları ile bu gözlemleri birlikte değerlendirin: yıldız ne kadar başarılı olduğunu, gözlem nasıl düşündüğünü gösterir.

Öğretmen için · Öğrencilere vermeyin · Gece Sokakları

Cevap anahtarı

Çalışma yaprağı A

  1. 3 yanan lamba; üçünün üstüne X.
  2. Kartlarla: İleri, İleri, Sola dön, İleri, İleri. Engellere değmeden hedefe ulaşan başka yolları da kabul edin.
  3. İleri. Bidik yukarı bakıyor, hedef onun önünde.
  4. Açık uçlu. Örnek: odadan çıkarken ışığı kapatmak, televizyonu kapatmak.

Çalışma yaprağı B

  1. En kısa program (9 kart): İleri, İleri, İleri, Sola dön, İleri, İleri, İleri, Sola dön, İleri. Enerji sınırı 11 kart.
    Tekrar kartlarıyla: 3× İleri, Sola dön, 3× İleri, Sola dön, İleri. Görevi tamamlayan ve engele çarpmayan daha uzun programlar da doğrudur; en kısasını bulana “en az kart” yıldızı verin.
  2. Hatalı kart 3. kart: Sola dön. Doğrusu Sağa dön. Bozuk programda Bidik tahtanın dışına çıkar.
  3. 2× İleri, Sağa dön, 4× İleri.
  4. Bidik D3 karesinde durur.
  5. Açık uçlu. Örnek: boş sınıfta yanan ışık, açık bırakılan akıllı tahta, açık pencere ve çalışan kalorifer.
A1B2C3D4